Πέμπτη, 6 Οκτωβρίου, 2022

Το Λειβάδι – Ένας όμορφος κοντινός προορισμός

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Το Λειβάδι του δήμου Θέρμης είναι κτισμένο σε ένα λεκανοπέδιο της κορυφογραμμής Κισσού (Χορτιάτη) – Ομβριανού – Χολομώντα Χαλκιδικής. Απέχει μόλις 40 χιλιόμετρα από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, Η πρόσβαση σε αυτό γίνεται μέσω της επαρχιακής οδού Θεσσαλονίκης – Πολυγύρου Χαλκιδικής, από τη διασταύρωση Λειβαδίου Πετροκεράσων και από τα Βασιλικά. Είναι ένας παραδοσιακός οικισμός με μακραίωνη ιστορία που φθάνει μέχρι τους προϊστορικούς χρόνους. Καταστράφηκε ολοσχερώς το 1821 από τους Τούρκους, επειδή συμμετείχε ενεργά στην επανάσταση της Χαλκιδικής με 25 οπλαρχηγούς και πολλούς αγωνιστές που είχαν ενταχθεί στο επαναστατικό σώμα του Εμμανουήλ Παπά. Το Λειβάδι διατηρεί μέχρι ζωντανή την μακεδονική αρχιτεκτονική με διώροφα λιθόκτιστα σπίτια και στενά λιθόστρωτα σοκάκια που διασώζονται από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Μεγάλης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας είναι ο ιερός ναός του Αγίου Αθανασίου που κτίστηκε το 1818 και φέρει έναν σπάνιο αγιογραφικό διάκοσμο στα κλίτη.

IMGP5324
Livadi 4
Libadi 02

Η γιορτή του κάστανου αποτελεί παράδοση για το Λειβάδι. Πραγματοποιείται κάθε χρόνο στην κεντρική πλατεία του παραδοσιακού οικισμού «Τα Πλατάνια» με λαϊκούς χορούς και τραγούδια, τοπικά εδέσματα, άφθονο κρασί και κάστανα. Οι εορταστικές εκδηλώσεις διοργανώνονται από τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Λειβαδιωτών σε συνεργασία με τους κατοίκους της τοπικής Κοινότητας, τον Δήμο Θέρμης και την Πολιτική Προστασία Θέρμης στα μέσα Οκτωβρίου παράλληλα με τη συγκομιδή των καστάνων. Σκοπός της διοργάνωσης είναι η γνωριμία του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος του χωριού, η ανάδειξη της μακραίωνης ιστορίας του, η προβολή της πολιτισμικής του παράδοσης και των τοπικών προϊόντων καθώς και η ευαισθητοποίηση του κοινού για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Παράλληλα οι διοργανωτές προσδοκούν πως η γιορτή του κάστανου θα δημιουργήσει κίνητρα στους νέους για τη συστηματική καλλιέργεια και εκμετάλλευση της καστανιάς που ευδοκιμεί στον τόπο.

12113553 1715701531985044 5205601794337191734 o

ΟΙ ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ ΤΟΥ ΛΕΙΒΑΔΙΟΥ

Η καστανιά (Castanea) είναι αιωνόβιο δέντρο γνωστό στην Ελλάδα από τους προϊστορικούς χρόνους. Ανήκει στην οικογένεια των φηγοειδών (Fagaceae). Ευδοκιμεί σε εύκρατο κλίμα σε υψόμετρο πάνω από 250 μέτρα και σε εύφορα εδάφη που δεν περιέχουν ασβεστώδη πετρώματα. Το ύψος της καστανιάς μπορεί να φθάσει μέχρι και τα 35 μέτρα. Απαντάται ως αυτοφυές δένδρο, αλλά και σε καλλιέργειες. Τα κάστανα βρίσκονται μέσα σε μια κάψα, τον αχινό, ο οποίος εξωτερικά φέρει πολλά και πυκνά αγκάθια. Μέσα σε αυτόν υπάρχουν δυο έως τρία κάστανα, τα οποία πέφτουν στο έδαφος, όταν ο αχινός ωριμάζει και ανοίγει. Τα κάστανα είναι τροφή πλούσια σε υδατάνθρακες και φυτικά έλαια. Το ξύλο της καστανιάς είναι πολύ σκληρό και ανθεκτικό στην υγρασία, για αυτό χρησιμοποιείται στις οικοδομές, στη ναυπηγεία και στην επιπλοποιία. Την εποχή του Μεσαίωνα τα κάστανα ήταν οι τροφή των φτωχών. Σήμερα, η καλλιέργεια της καστανιάς είναι αποδοτική και συμφέρουσα. Αποβλέπει στην εκμετάλλευση των καστάνων και της ξυλείας.

Kastanies
Giorti kastanoy 2
Giorti kastanoy 1

Οι καστανιές του Λειβαδίου ευδοκιμούν στη ΒΑ και τη ΒΔ περιοχή της γεωργικής και δασικής έκτασης της Κοινότητας. Άλλες είναι αυτοφυείς και καλύπτουν μεγάλες δασώδεις εκτάσεις και άλλες είναι ιδιόκτητες. Οι ποικιλίες που διασώθηκαν δίνουν γλυκά και νόστιμα κάστανα. Στο παρελθόν οι καστανιές φυλάγονταν τον Οκτώβριο μήνα από τα αιγοπρόβατα και τα άλλα ζώα. Όταν ωρίμαζαν τα κάστανα σε κάποια τοποθεσία, ο κλητήρας της Κοινότητας ανέβαινε το απόγευμα της Κυριακής στο μικρό μπαλκόνι του κοινοτικού καφενείου και φώναζε με όλη τη δύναμη της φωνής του – μικρόφωνα δεν χρησιμοποιούσαν τότε: «Ακούτε η Χώρα. Αύριο θα απολύκουμε τα κάστανα …..π.χ. στη Φτέρη». Με το πρώτο φως της άλλης ημέρας οι κάτοικοι πήγαιναν κατά οικογένειες ή παρέες για να μαζέψουν κάστανα μόνο στη συγκεκριμένη τοποθεσία και σε καμιά άλλη. Στις άλλες περιοχές απαγορευόταν αυστηρά η συλλογή των καστάνων. Όσοι είχαν ιδιόκτητες καστανιές στην τοποθεσία αυτή μάζευαν τα δικά τους κάστανα. Όσοι δεν είχαν εκεί ιδιοκτησίες, μάζευαν τα κάστανα των αυτοφυών καστανιών. Η τοποθεσία εκείνη τη Δευτέρα και τις άλλες ημέρες της εβδομάδας αποκτούσε ιδιαίτερη κίνηση, έσφυζε από ζωή. Όλη την ημέρα αντηχούσαν ο φωνές και τα τραγούδια των κατοίκων του χωριού που μάζευαν τα κάστανα. Το απόγευμα οι κάτοικοι ανηφόριζαν προς το χωριό κατά οικογένειες ή παρέες φορτωμένοι με τα κάστανα και αποκαμωμένοι. Όταν οι παρέες συναντιόνταν στα σταυροδρόμια και στις γειτονιές του χωριού «παραβγάζονταν» μεταξύ τους για τις ποσότητες που μάζεψαν στη διάρκεια της ημέρας συγκρίνοντας το ύψος των τσουβαλιών. Στο σπίτι «διάλεγαν» τα κάστανα ανάλογα με το μέγεθος και τα αποθήκευαν στο ύπαιθρο, όπου τα σκέπαζαν με φτέρες για να διατηρούνται νωπά.

IMGP5345
Agios Athanasios Eklisia
Agios Athanasios Eklisia2

Τα κάστανα αποτελούσαν σημαντικό έσοδο για τις οικογένειες του χωριού. Συνήθως τα αντάλλασαν με άλλα προϊόντα που έφερναν οι μικροπωλητές στο χωριό. Στο μεταπρατικό αυτό εμπόριο πρωτοστατούσαν οι γυναίκες που αντάλλασσαν τα κάστανα με υφάσματα, νήματα και άλλα υλικά που χρειάζονταν για την ετοιμασία της «προίκας» των κοριτσιών. Οι άντρες διέθεταν τα κάστανα στη λαχαναγορά και στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης, όπου τα μετέφεραν με τα ζώα, αλλά και στα γειτονικά χωριά του κάμπου, το Ζαγκλιβέρι και τα Βασιλικά. Άλλοι πουλούσαν τα κάστανα στα χωριά του κάμπου της «Καλαμαριάς», από τη Μίκρα μέχρι τα Ν. Μουδανιά, ακόμη και στα χωριά της Κασσάνδρας, όπου τα αντάλλασσαν με ελιές, λάδι και κρασί.

IMGP5443 1

Στην περίοδο της γερμανικής Κατοχής (1941-44), οι καστανιές έσωσαν από την πείνα τους κατοίκους και πολλούς ξένους που φιλοξενούνταν στο χωριό, ενώ στα χρόνια της Αντίστασης (1942-1944) προστάτευσαν τους κατοίκους του χωριού από τις επιδρομές των Γερμανών, των Ιταλών, των Βουλγάρων και των Τατάρων. Τότε, στις ονομαζόμενες «φευγάλες», οι καστανώνες αποτέλεσαν το κρησφύγετο των κυνηγημένων κατοίκων, οι οποίοι αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν το χωριό και να αφήσουν τα σπίτια τους έρμαια στη λεηλασία και την απληστία των κατακτητών. Σήμερα, τα δάση των καστανιών του Λειβαδίου είναι παραμελημένα και εγκαταλειμμένα, ενώ χρειάζονται συστηματική επιστημονική φροντίδα, ώστε να υλοτομηθούν τα γερασμένα δέντρα, να εμβολιαστούν με νέες ποικιλίες και να αποτελέσουν πηγή βιοπορισμού για τους κατοίκους του Λειβαδίου. Το Λειβάδι θα μπορούσε να προσελκύσει νέους αγρότες να αναπτύξουν επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των καστανιών, αφού οι κλιματολογικές συνθήκες και η εδαφολογική σύσταση της περιοχής ευνοούν την ευδοκίμηση και τη συστηματική καλλιέργεια της καστανιάς.

integrative osteopathy nasiopoulos

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ