Από το «τσιφλίκι Σέδες» του Σουλεϊμάν Χακή Πασά με τους Οθωμανούς και Χριστιανούς κολλήγους μέχρι τη σημερινή κοινότητα της Θέρμης με τους πάνω από 20.000 κατοίκους και την τεράστια οικιστική ανάπτυξη σίγουρα πολλά έχουν αλλάξει. Στην εξέλιξη της Θέρμης, ωστόσο, αντικατοπτρίζονται σε γενικές γραμμές οι αλλαγές που σημάδεψαν όλη τη χώρα, από την τουρκοκρατία και τη μικρασιατική καταστροφή μέχρι τη σημερινή εποχή.
Σε απόσταση αναπνοής από τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, αλλά και το αεροδρόμιο «Μακεδονία», δεν είναι τυχαίο που το συγκεκριμένο προάστιο έχει πολλαπλασιάσει τους κατοίκους του από το 1991 και συνεχίζει να εξελίσσεται με ραγδαίο ρυθμό. Νέες γειτονιές δημιουργούνται συνεχώς στην επέκταση, ενώ στο ευρύτερο τμήμα του δρόμου Θέρμης – Χαριλάου έχει κάνει την εμφάνιση της μία καινούρια εμπορική περιοχή με κάθε είδους καταστήματα και επιχειρήσεις.
Το Σέδες επί τουρκοκρατίας
Το Σέδες την περίοδο του Βυζαντίου ήταν μία πλούσια και ανεπτυγμένη περιοχή – κωμόπολη, ωστόσο επί τουρκοκρατίας η κατάσταση διαφοροποιείται. Την περίοδο εκείνη κατάσχονται τα μετόχια των μοναστηριών και χτίζεται τζαμί, ενώ τελευταίος ιδιοκτήτης της περιοχής είναι ο Σουλεϊμάν Χακή πασάς, ο οποίος είχε στην κατοχή του μία έκταση 17.000 στρεμμάτων.
«Έρχονταν κολλήγοι από τη γύρω περιοχή, όπως Επανομή, Τρίλοφος και Πυλαία και εργάζονταν καλλιεργώντας τη γη. Επειδή, όμως, η απόσταση που διένυαν κάθε μέρα ήταν μεγάλη σιγά σιγά άρχισαν να φτιάχνουν “γιατάκια” κοντά στην εκκλησία. Αυτοί είναι και οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής», εξηγεί ο Ανέστης Κεφαλάς, πρόεδρος του Συλλόγου Γηγενών Μακεδόνων Θέρμης «Μέγας Αλέξανδρος». Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1913 ήταν καταγεγραμμένοι μόλις… 200 κάτοικοι.
Μετά την απελευθέρωση το 1914 η περιοχή εμφανίζεται ως «τσιφλίκι Σέδες», ενώ το 1917 περνάει στο δημόσιο και το 1918 ονομάζεται κοινότητα. Αποτελεί πλέον τμήμα της κοινότητας Καπουτζήδων (σημερινή Πυλαία), ωστόσο το 1924 αποσπάστηκε από αυτήν και ονομάστηκε κοινότητα Σέδες. Την ίδια περίοδο, μάλιστα, ενώνονται με την κοινότητα Σέδες οι συνοικισμοί (αναφέρονται και ως μαχαλάδες) Κράνι, το σημερινό Τριάδι και Καγιά Τσαλή, ενώ το 1926 μετονομάζεται σε Θέρμη.
Οι γειτονιές των προσφύγων
Από στοιχεία που συγκέντρωσε ο Σύλλογος Γηγενών Μακεδόνων Θέρμης προκύπτει ότι από το 1906 άρχισαν να φτάνουν και να εγκαθίστανται στην περιοχή πρόσφυγες, οι οποίοι συνήθως προτιμούσαν να μένουν κοντά όλοι μαζί δημιουργώντας μικρές κοινωνίες.
Συγκεκριμένα, όπως εξηγεί ο κ. Κεφαλάς, στη Θέρμη έφτασαν οικογένειες από τη Μανδρίτσα και τη Στενήμαχο της Θράκης, από το Ερένκιοϊ της Μ. Ασίας, αλλά και από Ορντού, Σαμψούντα, Νικόπολη, Κερασούντα και Αργυρούπολη του Πόντου. Επίσης, καταφτάνουν και αρκετές οικογένειες Βλάχων και Σαρακατσάνων, στη συντριπτική πλειοψηφία τους κτηνοτρόφοι, οι οποίοι μετακινούνταν μαζί με τα κοπάδια τους.
«Οι προσφυγικές οικογένειες που ήρθαν πριν το 1920 διόρθωσαν κάποια σπίτια και έμειναν με τη βοήθεια της Πρόνοιας για να βρουν δουλειά, ενώ μετά ο Εποικισμός τους έδωσε ζώα και άροτρα και καλλιεργούσαν σιτηρά. Αυτοί που ήρθαν μετά το 1920 από Πόντο και Μ. Ασία, έμειναν σε σπίτια Τούρκων, ενώ για τους υπόλοιπους πρόσφυγες το κράτος ετοίμασε παράγκες. Δόθηκε και κλήρος και ένα ζώο ανά οικογένεια», αναφέρει ο κ. Κεφαλάς. Αξίζει να τονιστεί ότι τη δεκαετία του 1950 η Θέρμη συνδέεται πλέον με τη Θεσσαλονίκη με συγκοινωνία και γίνονται γεωτρήσεις, αναδάσωση, αλλά και το κοινοτικό κατάστημα, ενώ το 1964 η ΔΕΗ δίνει ρεύμα στην περιοχή.
Η επέκταση των 5.000 κατοίκων & άνω…
Με την πάροδο των ετών ο πληθυσμός αυξάνεται, ενώ σήμερα πλέον η κοινότητα της Θέρμης αποτελεί ένα πολυπληθές προάστιο με την περιοχή της επέκτασης να ξεχωρίζει ως το πιο καινούριο κομμάτι της. Συγκεκριμένα, η επέκταση της Θέρμης έχει διαμορφώσει το δικό της χαρακτήρα, ενώ αποτελείται ουσιαστικά από τρεις μεγάλες περιοχές, το Λιόγερμα, το Διόνυσο και τη Δροσιά, ονομασίες που υπήρχαν από πολύ παλιά και παρέμειναν ως σήμερα. Με μία τεράστια έκταση, που ξεκινάει από τα όρια με το δήμο Πανοράματος και φτάνει μέχρι την εθνική οδό Θεσσαλονίκης – Ν. Μουδανιών, η επέκταση έχει σήμερα (σύμφωνα με το Σύλλογο Επί – Κοινωνία Κατοίκων Επέκτασης Θέρμης) τουλάχιστον 5.000 κατοίκους.
Υπολογίζεται, μάλιστα, ότι εάν διατηρηθεί η αυξητική τάση που υπάρχει τότε μέσα στα επόμενα χρόνια ο πληθυσμός της επέκτασης θα ανέρχεται σε 10.000 άτομα. Αξίζει να τονιστεί ότι το 2019 ο πληθυσμός στη συγκεκριμένη περιοχή ανερχόταν περίπου στα 2.500 άτομα. «Οι πρώτοι κάτοικοι άρχισαν να φτάνουν μαζικά στην επέκταση το 2008 – 2009 και αυτό συνεχίστηκε μέχρι και το 2010, ενώ και τα τελευταία χρόνια υπάρχει, επίσης, μία έντονη ανοικοδόμηση και εισροή νέων κατοίκων», εξηγεί ο πρόεδρος του Συλλόγου Επί – Κοινωνία Κατοίκων Επέκτασης Θέρμης, Γιώργος Λίτος και προσθέτει: «Είναι μία περιοχή που προσφέρει καλές κατασκευές, χαμηλά σπίτια και ησυχία, ενώ παράλληλα υπάρχουν και άλλα θετικά όπως οι επιχειρήσεις εστίασης και τα εμπορικά καταστήματα που έχουν ανοίξει».
Ο ίδιος, ωστόσο, τονίζει ότι η επέκταση δημιουργήθηκε χωρίς μέριμνα για τις κατάλληλες υποδομές με συνέπεια να μην υπάρχει πράσινο ή πάρκα και παιδικές χαρές, ενώ παρατηρείται έλλειψη σωστού φωτισμού και δρόμων, καθώς και αποχετευτικού δικτύου, σε ορισμένες περιοχές.
Η επέλαση της… Golden Visa
Επίσης, έχει διαπιστωθεί ότι ένα σημαντικό ποσοστό των κατοίκων προέρχονται από άλλες χώρες, με ή χωρίς Golden Visa, με τους περισσότερους από αυτούς να κατάγονται από Βουλγαρία, Τουρκία και Ουκρανία, ενώ έχει καταγραφεί και η παρουσία Ρουμάνων. Επίσης, υπάρχει η εκτίμηση ότι ενδέχεται να μετακινηθούν και αρκετοί Ρώσοι προς τη συγκεκριμένη περιοχή το επόμενο διάστημα. Οι συγκεκριμένες εθνικότητες επιλέγουν τη Θεσσαλονίκη, καθώς βρίσκεται αρκετά κοντά στην πατρίδα τους, ενώ οι υψηλές τιμές των σπιτιών στη Θέρμη εξασφαλίζουν σε πολλούς την πολυπόθητη Golden Visa.
Η ανάπτυξη της Θέρμης τις τελευταίες δεκαετίες φαίνεται και από τα επίσημα στοιχεία των απογραφών, καθώς η αύξηση του πληθυσμού είναι πολύ μεγάλη. Συγκεκριμένα, στην απογραφή του 1940 συνολικά η κοινότητα της Θέρμης είχε 3.472 κατοίκους, το 1991 είχαν καταγραφεί 5.265 κάτοικοι, το 2001 η απογραφή «έδειξε»11.412 κατοίκους, το 2011 οι κάτοικοι ανέρχονταν πλέον σε 16.004, ενώ τέλος το 2021 η κοινότητα της Θέρμης είχε 19.602 κατοίκους.
*Τα στοιχεία για την εξέλιξη της Θέρμης στο πέρασμα των ετών όπως και το υπέροχο, αλλά και σπάνιο φωτογραφικό υλικό προέρχονται από το Σύλλογο Γηγενών Μακεδόνων Θέρμης «ο Μέγας Αλέξανδρος» και τον πρόεδρο του, Ανέστη Κεφαλά.
