Ο Σύλλογος «Εν Βασιλικοίς» ιδρύθηκε επίσημα το Μάιο του 2023, ωστόσο τα μέλη του ξεκίνησαν να καταγράφουν την ιστορία των Βασιλικών αρκετά πιο πριν λειτουργώντας ως εθελοντική ομάδα. Μέχρι σήμερα τα μέλη του συλλόγου έχουν συγκεντρώσει στοιχεία και φωτογραφικό υλικό για αρκετές δραστηριότητες, όπως η σηροτροφία στα Βασιλικά, αλλά και για σημαντικά ιστορικά γεγονότα όπως η συμβολή των Βασιλικιωτών στο Μικρασιατικό αγώνα.
«Βασικός στόχος του συλλόγου μας είναι η μελέτη της ιστορίας και της παράδοσης των Βασιλικών προσεγγίζοντας όλους τους τομείς της ανθρώπινης ζωής και δράσης στην περιοχή μας στη διάρκεια των αιώνων. Και φυσικά η προβολή όλων αυτών με όποιο τρόπο μπορούμε, έτσι ώστε να θυμόμαστε το παρελθόν για να διασφαλίσουμε το μέλλον», επισημαίνει η πρόεδρος του συλλόγου «Εν Βασιλικοίς», Ευαγγελία Κούσα. Μάλιστα, ο σύλλογος εκδίδει και το δικό του περιοδικό, που ασχολείται με την καταγραφή ιστοριών και δεδομένων.
Η άγνωστη συμβολή των Βασιλικιωτών στη Μικρασιατική Εκστρατεία
Αξίζει να τονιστεί ότι τα στοιχεία που συγκεντρώνουν τα μέλη του συλλόγου παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια εκθέσεων, που διοργανώνονται τόσο στα Βασιλικά όσο και στη Θέρμη. Μάλιστα, μία ιδιαίτερη έκθεση αφορούσε έγγραφα και κειμήλια από Βασιλικιώτες που πολέμησαν στη Μικρασιατική εκστρατεία και είχε τίτλο «Από τα Βασιλικά στη Μικρά Ασία και από τη Μικρασία στα Βασιλικά», ενώ είχε πραγματοποιηθεί με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή.
«Συγκεντρώσαμε υλικό από Βασιλικιώτες που πολέμησαν στη Μικρασιατική εκστρατεία. Αρχικά θεωρήσαμε ότι ήταν ελάχιστοι, αλλά από την έρευνα μας διαπιστώσαμε ότι επρόκειτο για τουλάχιστον 100 άτομα», εξηγεί η κ. Κούσα και προσθέτει: «Βρέθηκε πλούσιο φωτογραφικό υλικό, κειμήλια και έγγραφα και δημιουργήσαμε ένα χρονολόγιο των ετών 1919-1922 όπου παρουσιάζονταν τα σημαντικότερα στρατιωτικά και πολιτικά γεγονότα της περιόδου. Εντοπίσαμε τις οικογένειες Βασιλικιωτών στρατιωτών, υλικό από μάχες, αλλά και από πρόσφυγες που έφτασαν στην περιοχή μας. Αυτό ήταν ένα κομμάτι από την ιστορία των Βασιλικών που ελάχιστοι γνώριζαν».
Η αγροτική ιστορία στα Βασιλικά
Πρόσφατα ο σύλλογος συγκέντρωσε σημαντικά στοιχεία για τις αγροτικές καλλιέργειες στα Βασιλικά και όπως προέκυψε κατά το έτος 1971 από τα 65.360 στρέμματα της εδαφικής έκτασης της κοινότητας βασιλικών, τα 42.360 στρέμματα ήταν καλλιεργήσιμη έκταση με τα μισά να είναι ποτιστικά, ενώ τα υπόλοιπα 23.000 στρέμματα ήταν μη καλλιεργήσιμα.
«Σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, τριφύλλι, καλαμπόκι, βίκος και βαμβάκι καταλάμβαναν συνολικά 26.810 στρέμματα. Την ίδια χρονιά βρήκαμε ότι καλλιεργούνταν 1.000 στρέμματα λάχανα, 4.000 στρέμματα σπανάκι, πράσα, κρεμμυδάκια, σέλινα, σκόρδα, παντζάρια, σαλάτες, αντίδια, φασολάκια, μπιζέλια, κουκιά, αγγουράκια, μπάμιες, μελιτζάνες και πιπεριές. Επίσης, υπήρχαν 2.000 στρέμματα με ντομάτα βασιλικών και 3.000 στρέμματα με κολοκυθάκια. Το 1971 καλλιεργούνταν συνολικά 13.288 στρέμματα με λαχανικά, ενώ υπήρχαν και 100 στρέμματα θερμοκήπια», λέει η κ. Κούσα.
Σηροτροφία & πολιτιστικές δράσεις
Μία ακόμη έκθεση που πραγματοποίησε ο συγκεκριμένος σύλλογος αφορούσε τη σηροτροφία, δηλαδή την παραγωγή και χρήση μεταξιού στα Βασιλικά. «Συγκεντρώσαμε από οικογένειες της περιοχής παραδοσιακές φορεσιές, υφαντά, κουβέρτες, τραπεζομάντηλα και στρωσίδια φτιαγμένα όλα από ατόφιο μετάξι και με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία. Καταγράψαμε τη διαδικασία παραγωγής μεταξιού, αλλά και την ιστορία, που αφορούσε τις Μουριές των Βασιλικών, οι οποίες την περίοδο του 1950 ανέρχονταν σε 4.000 και συνδέονταν άρρηκτα με την παραγωγή μεταξιού», τονίζει η πρόεδρος του συλλόγου.
Παράλληλα, ο σύλλογος έχει δημιουργήσει και λειτουργεί εθελοντικά δανειστική βιβλιοθήκη στο κέντρο των Βασιλικών, αλλά και Λέσχη Ανάγνωσης.
