Σύγκριση τιμολογίων, άρδευση, κοινωνικές παροχές και αποχέτευση στο επίκεντρο της συζήτησης μετά την υποχρεωτική ένταξη της δημοτικής επιχείρησης στην ΕΥΑΘ Α.Ε.

Η υποχρεωτική υπαγωγή της ΔΕΥΑ Θέρμης στην ΕΥΑΘ Α.Ε. ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση του νερού στον Δήμο Θέρμης, προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε κατοίκους, αγρότες και επαγγελματίες της περιοχής.

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που ψηφίστηκε την Παρασκευή 31 Ιουλίου, προβλέπει την ενσωμάτωση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής στην ΕΥΑΘ Α.Ε., ενώ αντίστοιχη διαδικασία προβλέπεται για τις ΔΕΥΑ άλλων περιοχών μέσω της ΕΥΔΑΠ Α.Ε.

Η διαδικασία ενοποίησης αναμένεται να ολοκληρωθεί σταδιακά μέσα σε διάστημα ενός έτους, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το φθινόπωρο του 2027. Παρά τις αντιρρήσεις που εξέφρασε ο Δήμος Θέρμης και τις επισημάνσεις του δημάρχου Θεόδωρου Παπαδόπουλου στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, η ρύθμιση ψηφίστηκε και η ΔΕΥΑΘ οδηγείται πλέον στην ΕΥΑΘ Α.Ε.

Τι δείχνει η σύγκριση των τιμολογίων

Το βασικό ερώτημα που απασχολεί τους καταναλωτές είναι ένα: θα αυξηθεί η τιμή του νερού μετά την ένταξη στην ΕΥΑΘ; Η σύγκριση των υφιστάμενων τιμολογίων ΔΕΥΑ Θέρμης και ΕΥΑΘ Α.Ε. δείχνει ότι σήμερα οι διαφορές είναι μικρές, ανάλογα με το ύψος της κατανάλωσης.

Σε χαμηλές καταναλώσεις, έως περίπου 80 κυβικά μέτρα ετησίως, η ΕΥΑΘ εμφανίζεται ελαφρώς οικονομικότερη, ενώ σε μεγαλύτερες καταναλώσεις η ΔΕΥΑ Θέρμης παραμένει πιο ανταγωνιστική. Ωστόσο, η σύγκριση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του Δήμου Θέρμης. Ενώ στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης η μέση κατανάλωση κυμαίνεται περίπου στα 80-100 κυβικά μέτρα ανά υδρόμετρο, στη Θέρμη η μέση κατανάλωση φτάνει περίπου τα 200 κυβικά μέτρα, καθώς σημαντικές ποσότητες νερού χρησιμοποιούνται για πότισμα κήπων και αγροτικές ανάγκες.

Η ενεργειακή κρίση και η αύξηση των τιμολογίων

Μέχρι το 2023 τα τιμολόγια της ΔΕΥΑ Θέρμης ήταν χαμηλότερα από εκείνα της ΕΥΑΘ Α.Ε. Η μεγάλη αλλαγή ήρθε με την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους. Η δαπάνη της ΔΕΥΑΘ για ηλεκτρική ενέργεια αυξήθηκε από περίπου 1,6 εκατ. ευρώ το 2018 σε 4,1 εκατ. ευρώ το 2022. Η απουσία κρατικής στήριξης για την κάλυψη μέρους αυτής της επιβάρυνσης οδήγησε τη διοίκηση του Δήμου Θέρμης στην απόφαση αύξησης των τιμολογίων κατά 20%, με στόχο τη διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας της επιχείρησης. Η δημοτική πλευρά υποστηρίζει ότι η απόφαση αυτή είχε ως στόχο να προστατεύσει τη λειτουργία της ΔΕΥΑΘ και να διασφαλίσει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Το μεγάλο ερώτημα για την άρδευση και τους αγρότες

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά την αγροτική παραγωγή. Στον Δήμο Θέρμης υπάρχουν περίπου 6.500 αρδευόμενα στρέμματα, με τη ΔΕΥΑΘ να διατηρεί χαμηλές χρεώσεις στο αρδευτικό νερό, στηρίζοντας τον πρωτογενή τομέα. Παράλληλα, η επιχείρηση έχει αναπτύξει συλλογικά αρδευτικά δίκτυα και σχεδιάζει την αξιοποίηση του νερού από τη νέα Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων, μετά την κατάλληλη επεξεργασία του, για την ενίσχυση της άρδευσης δενδρωδών καλλιεργειών.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η ΕΥΑΘ Α.Ε. θα συνεχίσει αυτή την πολιτική. Στον νέο νόμο προβλέπεται ότι τα σημερινά τιμολόγια άρδευσης θα παραμείνουν σταθερά για τρία χρόνια. Δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη δέσμευση για την περίοδο μετά τη λήξη αυτής της μεταβατικής περιόδου.

Κοινωνικά τιμολόγια: Τι θα γίνει με τις ευάλωτες ομάδες;

Η ΔΕΥΑ Θέρμης εφαρμόζει ειδικά κοινωνικά τιμολόγια για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Σήμερα οι μειωμένες χρεώσεις αφορούν 1.269 υδρόμετρα, δηλαδή περίπου 5.000 ωφελούμενους. Η διατήρηση αυτών των κοινωνικών πολιτικών αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα μετά την αλλαγή του μοντέλου λειτουργίας.

Αποχέτευση: γιατί μπορεί να υπάρξουν επιβαρύνσεις

Στον τομέα της αποχέτευσης, τόσο η ΔΕΥΑΘ όσο και η ΕΥΑΘ εφαρμόζουν χρέωση που αντιστοιχεί στο 80% της κατανάλωσης νερού. Η βασική διαφορά αφορά το ετήσιο τέλος αποχέτευσης, το οποίο σήμερα είναι 24 ευρώ στη ΔΕΥΑΘ και 12 ευρώ στην ΕΥΑΘ.

Η διαφορά αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι η ΕΥΑΘ εξυπηρετεί μια πολύ μεγαλύτερη και πυκνότερη αστική περιοχή, με περισσότερους καταναλωτές ανά χιλιόμετρο δικτύου. Ωστόσο, σύμφωνα με τις επισημάνσεις του Δήμου Θέρμης, η ένταξη στην ΕΥΑΘ δεν σημαίνει αυτόματα μείωση κόστους. Αντίθετα, υπάρχει ανησυχία ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις, καθώς αλλάζει ο τρόπος χρηματοδότησης των έργων αποχέτευσης.

Δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το νερό

Η βασική διαφορά ανάμεσα στη ΔΕΥΑ Θέρμης και την ΕΥΑΘ Α.Ε. αφορά τον χαρακτήρα των δύο οργανισμών.

Η ΔΕΥΑΘ είναι δημοτική επιχείρηση μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με στόχο την παροχή υπηρεσιών στους πολίτες με βάση το κόστος λειτουργίας. Η ΕΥΑΘ Α.Ε. είναι εισηγμένη εταιρεία στο Χρηματιστήριο, λειτουργεί με επιχειρηματικά κριτήρια, εμφανίζει κέρδη και διανέμει μερίσματα στους μετόχους της.

Ακριβώς αυτή η διαφορετική φιλοσοφία βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης: αν το νερό θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως δημόσιο κοινωνικό αγαθό ή αν θα λειτουργεί περισσότερο ως οικονομικό προϊόν.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει το πραγματικό κόστος

Η ένταξη της ΔΕΥΑ Θέρμης στην ΕΥΑΘ Α.Ε. δημιουργεί νέα δεδομένα για χιλιάδες καταναλωτές. Το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί από την τιμολογιακή πολιτική που θα εφαρμοστεί, από τη διατήρηση ή μη των κοινωνικών παροχών και από τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν οι ανάγκες της αγροτικής παραγωγής.

Για τον Δήμο Θέρμης, η ανησυχία είναι ότι η αλλαγή αυτή μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις στα τιμολόγια ύδρευσης και αποχέτευσης. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η νέα δομή θα καταφέρει να συνδυάσει την οικονομική αποτελεσματικότητα με την προστασία των πολιτών και του κοινωνικού χαρακτήρα του νερού.