Το καρναβάλι των Βασιλικών δεν είναι απλά μία παρέλαση αρμάτων και συλλόγων. Με ιστορία που κοντεύει πλέον τις έξι δεκαετίες, το καρναβάλι των Βασιλικών είναι μία μοναδική εμπειρία, είναι παρεΐστικη διάθεση, είναι χαρά και χαμόγελο και φυσικά είναι αυτή η έμφυτη τάση των κατοίκων για τα αστεία και τη σάτιρα.
Το καρναβάλι των Βασιλικών δεν το παρακολουθείς, το ζεις με όλες τις αισθήσεις σου. Συμμετέχεις στις πλάκες, γελάς με τα άρματα, χορεύεις και τραγουδάς, γεύεσαι εδέσματα και αφήνεις πίσω σου έστω και για μερικές ώρες ότι μπορεί να σε προβληματίζει. Και για να σας βοηθήσουμε να το απολαύσετε δημιουργήσαμε έναν «οδηγό καλοπέρασης & επιβίωσης» με όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για αυτό τον υπέροχο θεσμό.
Ας δούμε, λοιπόν, έξι σημαντικά στοιχεία που καλό θα είναι να γνωρίζετε:
1. Η παρέλαση γίνεται την Καθαρά Δευτέρα
Το καρναβάλι των Βασιλικών είναι ίσως το μοναδικό καρναβάλι της χώρας στο οποίο η διασκέδαση κορυφώνεται την Καθαρά Δευτέρα. Συγκεκριμένα, ενώ σε όλες τις πόλεις η μεγάλη καρναβαλική παρέλαση πραγματοποιείται παραδοσιακά την Κυριακή της Τυρινής, τα Βασιλικά διαφοροποιούνται δίνοντας παράταση στη διασκέδαση και οργανώνουν τη μεγάλη καρναβαλική παρέλαση με τα σατιρικά άρματα το μεσημέρι της Καθαρά Δευτέρας (συνήθως στις 2.00 το μεσημέρι ή λίγο μετά).
Αξίζει να τονίσουμε ότι η ανεπίσημη ιστορία του καρναβαλιού στα Βασιλικά ξεκινάει το 1950 – 1960, όταν οι κάτοικοι του χωριού συγκεντρώνονταν κάθε Καθαρά Δευτέρα στις όχθες του Ανθεμούντα και έστηναν ένα τρικούβερτο γλέντι συνήθως φορώντας αυτοσχέδιες καρναβαλικές φορεσιές. Αυτό το γλέντι στο πέρασμα των ετών εξελίχθηκε και έδωσε τη θέση του στη γνωστή θεαματική καρναβαλική παρέλαση των Βασιλικών.
Βέβαια και την Κυριακή της Τυρινής μπορείτε να επισκεφθείτε τα Βασιλικά για να παρακολουθήσετε το έθιμο «της Καμήλας τα πέταλα», που αναβιώνει τη συγκεκριμένη ημέρα. Τα μέλη τοπικών συλλόγων δημιουργούν μία αυτοσχέδια καμήλα, την οποία περιφέρουν στους δρόμους του χωριού χορεύοντας και τραγουδώντας.
2. Απολαύστε τη σάτιρα
Με εξαίρεση το πρώτο άρμα που ανοίγει την παρέλαση και είναι κάθε χρόνο αυτό της Άνοιξης, σχεδόν όλα τα υπόλοιπα άρματα έχουν σατιρικό χαρακτήρα. Τα άρματα μπορεί να σατιρίζουν τα κακώς κείμενα της περιοχής, όπως την έλλειψη αποχετευτικού, θέματα της επικαιρότητας, όπως η ακρίβεια, αλλά και διάσημα πρόσωπα όπως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Τα πειράγματα μεταξύ των καρναβαλιστών αποτελούν μέρος της διασκέδασης, ενώ αξίζει να αναφέρουμε ότι κάθε άρμα σκαρφίζεται πάντα και το δικό του σλόγκαν. Επίσης, μία από τις κορυφαίες στιγμές της παρέλασης είναι η αναπαράσταση του παραδοσιακού γάμου στον οποίο παίρνουν μέρος πολλά από τα νέα παιδιά της κοινότητας.
3. Να είστε νηστικοί!
Καλό είναι να γνωρίζετε πως είτε στην πλατεία του δημαρχείου είτε στην κεντρική πλατεία Χάνια μοιράζεται από νωρίς παραδοσιακή φασολάδα, αλλά και λαγάνα, όπως και κρασί. Επίσης, μετά την παρέλαση των αρμάτων μπορείτε να επισκεφθείτε μία από τις ταβέρνες της περιοχής και να δοκιμάσετε το ξακουστό λουκάνικο Βασιλικών ή ντόπια κρέατα, αφού τόσο στα Βασιλικά όσο και σε γειτονικές κοινότητες όπως η Περιστερά δραστηριοποιούνται πολλοί κτηνοτρόφοι. Τέλος, μπορείτε να κάνετε τη βόλτα σας και σε γειτονικά χωριά (όπως ο ορεινός Άγιος Αντώνιος) και να γνωρίσετε τα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα π.χ. όσπρια, γλυκά και περέκ.
4. Γνωρίστε τους συλλόγους, την «ψυχή» των Βασιλικών
Η παρέλαση των αρμάτων διοργανώνεται κάθε χρόνο από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καρναβαλιού Βασιλικών, ενώ στο χώρο τους (πλατεία Χάνια) μπορείτε να δείτε πλούσιο φωτογραφικό υλικό από καρναβαλικές παρελάσεις προηγούμενων δεκαετιών.
Επίσης, σε συνεργασία και με άλλους συλλόγους, όπως ο «Εν Βασιλικοίς» και ο Λαογραφικός Χορευτικός Σύλλογος Βασιλικών διοργανώνεται και λαογραφική έκθεση με μοναδικά εκθέματα. Έπιπλα των γιαγιάδων, πανέμορφες υφαντές παραδοσιακές φορεσιές, κλινοσκεπάσματα από μετάξι και πολλά ακόμη είδη, το καθένα με τη δική του μεγάλη ιστορία. Αφιερώστε λίγο χρόνο και μεταφερθείτε σε μία άλλη εποχή που σίγουρα θα σας καταπλήξει.
5. Βασικές λέξεις από τη ντόπια διάλεκτο
Όσο βρίσκεστε στην παρέλαση ίσως ακούσετε ορισμένες λέξεις που μπορεί να μην καταλάβετε, αλλά πρέπει να ξέρετε ότι προέρχονται από τη ντόπια διάλεκτο. Μάλιστα, αρκετές από αυτές χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα από άτομα όλων των ηλικιών κρατώντας έτσι ζωντανή την παράδοση.
Έτσι λοιπόν να ξέρετε ότι:
Σόμπορο σημαίνει ψιλοκουβέντα,
Μασάλ’ είναι το «χωρατό», το παραμύθι
Απουκριέβου σημαίνει μεταφορικά ότι τρώω καλά όπως την Απόκρια
Χάσκαρ΄ς είναι αυτός που χαζεύει ή το παραδοσιακό παιχνίδι με χαλβά το βράδυ της Τυρινής
Χαράπ΄ είναι η καταστροφή, ενώ μεταφορικά χρησιμοποιείται συνήθως για να υποδηλώσει το άτομο που κάνει χαζομάρες
Πλακαρούδα είναι το σκληρό κομμάτι χαλβά που τρώγεται την Καθαρά Δευτέρα
(Οι λέξεις και η σημασία τους προέρχονται από το βιβλίο – λεξικό: «Το γλωσσικό ιδίωμα των Βασιλικών»)
6. Πρακτικές συμβουλές
Την Καθαρά Δευτέρα το κέντρο του χωριού είναι κλειστό για τα αυτοκίνητα, είτε για διέλευση είτε για στάθμευση, ενώ επίσης και τα αστικά λεωφορεία δεν φτάνουν μέχρι την πλατεία, αλλά σταματάνε αρκετά πιο πριν.
Φυσικά, όσοι κινείστε με αυτοκίνητο καλό είναι να ξέρετε ότι υπάρχει ανοιχτός χώρος στάθμευσης στο χώρο της λαϊκής, όπως επίσης και απέναντι από την παιδική χαρά (αρκεί να φτάσετε πριν κλείσει το κέντρο του χωριού). Επίσης, μπορείτε να βρείτε θέσεις στάθμευσης και στους δρόμους πριν ή και γύρω από τις πλατείες, συνήθως στην είσοδο του χωριού.
Όσον αφορά το ντύσιμο σίγουρα η καλύτερη επιλογή είναι να ντυθείτε μασκαράς για να ζήσετε την εμπειρία. Ωστόσο, απαραίτητο είναι να πάρετε μαζί σας χοντρό μπουφάν γιατί στα Βασιλικά έχει αρκετή υγρασία και όταν πέφτει ο ήλιος το κρύο μπορεί να είναι τσουχτερό.
Καλή διασκέδαση…
