Για μια προσφυγική κοινότητα, που οι άνθρωποι της ξεριζώθηκαν από τα σπλάχνα της Μικράς Ασίας και του Πόντου, η επιβίωση δεν ήταν ποτέ δεδομένη. Αντίθετα, ήταν ένα καθημερινό στοίχημα. Οι οικογένειες που έφτασαν στους Ταγαράδες κουβαλώντας μόνο τις αναμνήσεις τους, ήξεραν καλά πως για να «στεριώσουν» σε έναν τόπο χρειάζονταν δύο πράγματα: Γη, για να υπάρχει φαγητό στο τραπέζι τους και νερό.
Σήμερα, μέσα από τα κιτρινισμένα χαρτιά του αρχείου της κοινότητας, ο πρόεδρος της Δημήτρης Καλαθάς φέρνει στο φως ντοκουμέντα από τις στιγμές που οι άνθρωποι αυτοί κατάφεραν, κόντρα στις δυσκολίες, να χτίσουν μια νέα πατρίδα στους Ταγαράδες.
Έγγραφα για την κατασκευή του πρώτου υδραγωγείου, το 1953, αλλά και για μία αναδάσωση, έργα ιδιαίτερα σημαντικά για την ανάπτυξη της περιοχής. Επιπλέον, εντόπισε και μοιράστηκε με την Άποψη, ένα σπάνιο παραχωρητήριο γης σε έναν από τους πολλούς πρόσφυγες που έφτασαν στους Ταγαράδες μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, ένα μοναδικό ντοκουμέντο του 1937.
Το 1ο υδραγωγείο στους Ταγαράδες & η δαπάνη των 5.000.000 δρχ.
Πίσω στο 1953, η καθημερινότητα στους Ταγαράδες ήταν ένας διαρκής μόχθος. Στον προσφυγικό οικισμό η βασική πηγή για πόσιμο νερό βρισκόταν έξω από το χωριό, σε ένα ύψωμα, κάτι που δυσκόλευε τη ζωή των κατοίκων. Μέχρι που τελικά το κοινοτικό συμβούλιο αποφάσισε να φέρει επιτέλους το νερό στον οικισμό.
Όπως προκύπτει από το έγγραφο που εντόπισε στα αρχεία της κοινότητας ο κ. Καλαθάς και χρονολογείται από τον Απρίλιο του 1953 στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα μεγάλο χαντάκι στο πλαίσιο ενός υπό κατασκευή υδραγωγείου, ώστε το νερό από την αρτεσιανή πηγή «μάνα του νερού» να φτάνει μέχρι τα σπίτια.
Στο συγκεκριμένο έγγραφο αναφέρεται, λοιπόν, ότι το κοινοτικό συμβούλιο των Ταγαράδων αποφάσισε και ενέκρινε δαπάνη 5.000.000 δρχ. για την εκσκαφή του χαντακιού, ενώ σε άλλο σημείο τονίζεται ότι προσέλαβαν εργοδηγό με ημερομίσθιο που είχε καθοριστεί στις 60.000 δρχ. Αξίζει να τονιστεί ότι το συγκεκριμένο έργο ήταν εξαιρετικής σημασίας για την κοινότητα, καθώς με την ολοκλήρωση του υδραγωγείου δημιουργήθηκαν κοινοτικές βρύσες για να μπορούν να εξυπηρετούνται οι κάτοικοι των Ταγαράδων. Η καθημερινότητα τους έγινε ευκολότερη και φυσικά βελτιώθηκαν και οι συνθήκες υγιεινής.
Πως οι κάτοικοι έφτιαξαν ένα… δάσος
Οι προσπάθειες των κατοίκων στους Ταγαράδες για να δημιουργήσουν ένα όμορφο τόπο για τα παιδιά τους δε σταματούσαν ποτέ και έτσι λίγα χρόνια αργότερα αποφασίζουν να… φυτέψουν ένα δάσος. Όπως φαίνεται σε ένα ακόμη έγγραφο με ημερομηνία 22 Νοεμβρίου του 1959, από τα πρακτικά της Επιτροπής Κοινοτικής Αναπτύξεως, εγκρίνεται η αναδάσωση μιας περιοχής 70 στρεμμάτων, που σήμερα αποτελεί το υπέροχο αλσύλλιο της κοινότητας. Τονίζεται, μάλιστα, πως όλο το έργο θα γινόταν με προσωπική εργασία των κατοίκων και συγκεκριμένα αναφέρεται η περίφραξη του χώρου, το σκάψιμο των λάκκων, αλλά και το φύτεμα των δέντρων. Αξίζει να τονιστεί ότι η αναδάσωση εγκρίθηκε ομόφωνα, καθώς τα μέλη της επιτροπής έκριναν ότι το συγκεκριμένο έργο όχι μόνο θα συμβάλλει στον καλλωπισμό του χωριού, «αλλά θα προσελκύσει και παραθεριστάς».
Ωστόσο, επρόκειτο για προσφυγικό χωριό και τα χρήματα δεν περίσσευαν. Αποφασίστηκε έτσι ότι η προμήθεια των δέντρων που απαιτούνταν για την αναδάσωση θα γινόταν από το δασαρχείο Θεσσαλονίκης, καθώς τόσο η κοινότητα όσο και οι κάτοικοι στους Ταγαράδες αδυνατούσαν να καταβάλλουν το ποσό που απαιτούνταν για την αγορά τους. Εξουσιοδότησαν, λοιπόν, τον πρόεδρο της κοινότητας να κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να ολοκληρωθεί το έργο.
«Παραχωρητήριον»: Επιτέλους άνθισε η ελπίδα
Ένα από τα έγγραφα που εντόπισε στο αρχείο ο κ. Καλαθάς, με ημερομηνία 3 Σεπτεμβρίου 1937, είναι και ένα «Παραχωρητήριον» γης στους Ταγαράδες. Ένα επίσημο έγγραφο, το οποίο αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) παραχωρεί 35,9 στρέμματα γης σε κάτοικο της περιοχής των Ταγαράδων.
Στο έγγραφο, που προέρχεται από τη Γενική Διεύθυνση Εποικισμού Μακεδονίας – Θράκης και συγκεκριμένα από το Γραφείο Εποικισμού Θεσσαλονίκης, τονίζεται ότι η Επιτροπή προχωρά στην παραχώρηση γης με βάση το αντίστοιχο πρωτόκολλο που υπογράφτηκε στη Γενεύη το 1923 «Περί αποκαταστάσεως των εν Ελλάδι προσφύγων».
Το παραχωρητήριο κάνει λόγο για έξι τεμάχια γης, τα οποία όπως τονίζεται δεν επιτρέπεται να παραχωρηθούν σε τρίτο άτομο. Ωστόσο, το χαρτί αυτό δεν ήταν απλώς ένας τίτλος ιδιοκτησίας, ήταν η υπόσχεση πως μετά τον διωγμό και τη φρίκη, ο άνθρωπος αυτός είχε πλέον ένα κομμάτι γης να καλλιεργήσει για να θρέψει την οικογένεια του και να στεριώσει στη νέα πατρίδα.
