Aκούµε συχνά, “Ο σκύλος µου είναι εκπαιδευµένος”, “Πήγα τον σκύλο µου για εκπαίδευση”, “Πρέπει να εκπαιδεύσω τον σκύλο µου…” Και πολλές άλλες ανάλογες εκφράσεις.
Τελικά, Τι είναι πραγµατικά η εκπαίδευση και µήπως δεν αφορά µόνο τον σκύλο και τον εκπαιδευτή του; Πόσο σηµαντικός είναι ο ρόλος του ιδιοκτήτη αλλά και όλων των µελών της οικογένειας σ’ αυτή τη διαδικασία.
Ας δούµε όµως αναλυτικότερα τα πράγµατα για να κατανοήσουµε καλύτερα και να έχουµε τις ανάλογες προσδοκίες και τα αποτελέσµατα που περιµένουµε!
Η εκπαίδευση του σκύλου ξεκινά από την ΠΡΩΤΗ στιγµή που θα έρθει το κατοικίδιο στο σπίτι µας! Όποια ηλικία και να έχει, και δεν αφορά µόνο το ζώο αλλά και όλα τα υπόλοιπα µέλη της οικογένειας που θα το συντροφεύουν.
Όταν σκεφτόµαστε την εκπαίδευση ενός κατοικιδίου, το µυαλό µας πηγαίνει στην εκµάθηση εντολών… έλα, κάτσε, κάτω, µείνε, κ.λ.π. Αυτό όµως είναι το ένα κοµµάτι και µάλιστα το δεύτερο σε σηµασία όταν ο στόχος µας είναι η σωστή και ισορροπηµένη συµβίωση µε τον αγαπηµένο µας τετράποδο φίλο.
Στην πραγµατικότητα σ’ αυτό που πρέπει να εστιάσουµε είναι στο να εκπαιδευτούµε εµείς. Να κατανοήσουµε τι είναι το ζώο το οποίο έχουµε επιλέξει να έχουµε συντροφιά, ποιες είναι οι ανάγκες του και ποια η γλώσσα επικοινωνίας του ώστε να µπορούµε να πορευθούµε αρµονικά και να εξελίξουµε αυτήν τη διαφορετική και πολύ ενδιαφέρουσα σχέση.
Ο εκπαιδευτής, πάνω απ’ όλα, θα πρέπει να έχει τις γνώσεις και τη διάθεση να εξηγήσει πως µαθαίνουν και πώς επικοινωνούν τα ζώα και πώς θα πρέπει να τα διαχειριζόµαστε στην καθηµερινότητά µας για µια ζωή! Έπειτα έρχονται οι βασικές εντολές. Η “ενίσχυση” συµπεριφορών είναι στην καθηµερινότητά µας, όπως είναι και στην καθηµερινότητα των ζώων. Ενίσχυση είναι το φαγητό, το παιχνίδι, το χάδι µας, µια άλλη συµπεριφορά αλλά και η οποιαδήποτε επικοινωνία µε το ζώο . Όλα είναι “καταστάσεις”, δηλαδή “αποτελέσµατα” συµπεριφορών που µπορεί είτε να τις ενισχύσουµε είτε να καταστείλουµε, όλα όµως πάντα εξαρτώνται από το ζώο και τις ανάγκες του (κίνητρο) τη συγκεκριµένη στιγµή και στο περιβάλλον που τις βιώνει.
Τα ζώα επικοινωνούν µε τη γλώσσα του σώµατός τους -µιας και ο προφορικός λόγος δεν σηµαίνει κάτι γι’ αυτά – και αυτή η γλώσσα σώµατος είναι εξαιρετικά σηµαντική . Επηρεάζει τις συµπεριφορές των ζώων. Μια λάθος ερµηνεία τους µπορεί να οδηγήσει το ζώο σε ανασφάλεια και επιφυλακή. Π.χ. αν ερµηνεύσουµε τις καταστροφές στο σπίτι που είναι απόρροια του στρες αποχωρισµού ως µια συµπεριφορά εκδίκησης του ζώου που απέµεινε µόνο του στο σπίτι και συνεπακόλουθα το τιµωρήσουµε γι αυτό, βάζουµε σε άµεσο κίνδυνο σοβαρής ανασφάλειας τη σχέση µας µε τον σκύλο µας, αφού ξαφνικά και χωρίς αιτία προφανή για τον σκύλο µας γινόµαστε επικίνδυνοι και απρόβλεπτοι.
Αν γνωρίζουµε να τις διαβάζουµε και να τις ερµηνεύουµε σωστά, µπορούµε να αποφύγουµε πιθανές τέτοιες παρερµηνεύσεις, µπορούµε να βλέπουµε το πρόβληµα στην πραγµατική του διάσταση και συνεπακόλουθα, µπορούµε να βοηθήσουµε τον σκύλο µας µέσω της εκπαιδευτικής µεθόδου, να µας εµπιστεύεται και να διαχειρίζεται ακόµα και τη δυσάρεστη γι’ αυτόνσ, απουσία µας.
Η “Τιµωρία” βέβαια είναι και αυτή µια αναπόσπαστη κατάσταση στην καθηµερινότητα ενός ζώου. ∆εν πρέπει όµως σε καµία περίπτωση αυτό να σηµαίνει φωνές, πρακτικές βίας, πνίχτες, ηλεκτρικά κολάρα, κολάρα ψεκασµού και γενικότερα ότι µπορεί να προκαλέσει τρόµο και ανασφάλεια στον σκύλο µας.
Όλα όσα δηλαδή προκαλούν υψηλό βαθµό στρες (υψηλή έκκληση ορµονών όπως αδρεναλίνη, κορτιζόλη) µε αποτέλεσµα ο σκύλος να δρα ενστικτωδώς, µε ότι αποτέλεσµα µπορεί να έχουµε εκείνη την ώρα που σίγουρα δε θα είναι ευχάριστο και θα δυσκολεύει και θα µπλοκάρει τη διαδικασία της µάθησης.
Το αποτέλεσµα είναι πάντα πολύ δυσάρεστο για τον σκύλο µας, θα τολµούσα να πω πως είναι δυσάρεστο και για µας τους ίδιους. Σίγουρα όµως το σηµαντικότερο αποτέλεσµα είναι η διάβρωση της σχέσης εµπιστοσύνης µε τον σκύλο µας.
Από την άλλη πλευρά ο έλεγχος των προνοµίων του σκύλου αλλά και της επιβράβευσης (ενίσχυσης) µπορεί να φέρει σε συνδυασµό µε την πρόληψη αλλά και τη διαχείρηση του περιβάλλοντος του ζώου τα επιθυµητά αποτελέσµατα χωρίς έντονο στρες και όλες τις αρνητικές συνέπειές του.
Τελικά η εκπαίδευση ενός σκύλου είναι γνώση και κατανόηση του συστήµατος επικοινωνίας του σκύλου µας, είναι η ενίσχυση των επιθυµητών συµπεριφορών, η απαλλαγή από όποια µορφή βίας και τέλος οι βασικές εντολές που στην πραγµατικότητα ορίζονται ως επικοινωνία µε τον σκύλο µας µέσω του προφορικού λόγου.
Για όλους εµάς εδώ στην Kynagon είναι ο µοναδικός επιτυχηµένος συνδυασµός εκπαίδευσης.
