*Φωτογραφίες & πληροφορίες από το Σύλλογο Δράσεις Κατοίκων Καρδίας
Ο παλιός πετρόμυλος της Καρδίας αποτελούσε κάποτε το σήμα κατατεθέν της περιοχής, σημείο συνάντησης και αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των κατοίκων. Σήμερα την ύπαρξη του θυμίζουν μόνο ελάχιστα ερείπια, τα οποία μαρτυρούν ότι κάποτε στο σημείο εκείνο βρισκόταν ο γνωστός πετρόμυλος των αδερφών Σαμαρά.
Την ιστορία του διηγείται ο τελευταίος ιδιοκτήτης Νικηφόρος Σαμαράς, ο οποίος εξηγεί πως ο συγκεκριμένος πετρόμυλος λειτούργησε για πρώτη φορά το 1926, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα για την εποχή εκείνη, ενώ έκλεισε οριστικά τις πόρτες του το 1975. Μάλιστα, πρόσφατα ο κ. Σαμαράς είχε την ευκαιρία να μιλήσει για τον πετρόμυλο σε παλιούς και νέους κατοίκους της περιοχής που πήραν μέρος σε έναν από τους ιστορικούς περίπατους που διοργανώνονται στη συγκεκριμένη κοινότητα από το Σύλλογο Δράσεις Κατοίκων Καρδίας.
Ψωμί λευκό & σκούρο
Όπως αναφέρθηκε ο παλιός πετρόμυλος βρισκόταν στο κέντρο της κοινότητας, στη σημερινή οδό Δημοκρατίας. Ο μύλος δημιουργήθηκε από τα αδέρφια Σαμαρά, τον πατέρα και το θείο του τελευταίου ιδιοκτήτη, Νικηφόρου Σαμαρά. Ο τελευταίος μιλώντας κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ιστορικού περιπάτου εξιστόρησε την ιστορία του πετρόμυλου, που ανήκε στην οικογένεια του.
Συγκεκριμένα, ανέφερε πως τότε το ψωμί κατείχε σημαντική θέση στο σπίτι, γιατί ήταν μέσο επιβίωσης, ενώ τόνισε πως ο πετρόμυλος, με τις μεγάλες μυλόπετρες και τη δύναμη του ντιζελοκινητήρα, μετέτρεπε το σιτάρι σε αλεύρι. Μάλιστα, τα πρώτα χρόνια το ψωμί που έφτιαχναν ήταν σκουρόχρωμο και πυκνό, γιατί κρατούσε μέσα του το «κοτσάνι» του σπόρου.
Ωστόσο, από το 1960 και μετά προστέθηκαν και νέα μηχανήματα για να κόβεται το «κοτσάνι» και στη συνέχεια σίτες που διαχώριζαν το αλεύρι, αφαιρώντας τα πίτουρα. Μάλιστα, σημαντικός «σταθμός» στην ιστορία των πετρόμυλων ήταν όταν στην αγορά είχε αρχίσει πλέον να κυριαρχεί το λευκό ψωμί, το «χάσκο», όπως το έλεγαν στην Καρδία και σε γειτονικά χωριά, που κέρδιζε τις προτιμήσεις των καταναλωτών.
Η εποχή των κυλινδρόμυλων
Από τη δεκαετία του ’50, οι σιτοβολώνες σταδιακά έδωσαν τη θέση τους στα αμπέλια. Οι περιοχές «Νταλιάτικο» και «Παλιάμπελα» γέμισαν με σταφύλια. Μετά το 1970, οι παραδοσιακοί πετρόμυλοι αντικαταστάθηκαν από τους κυλινδρόμυλους, που απαιτούσαν μεγάλες ποσότητες νερού. Ο μύλος των αδελφών Σαμαρά δεν μπορούσε να ανταποκριθεί και το 1975 έκλεισε οριστικά.
