Ιστορία της Ραιδεστού

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ένας πολύχρωμος, βαθιά πολυπολιτισμικός τόπος όπου για αιώνες έζησαν σε απόλυτη ειρήνη και αρμονία Τούρκοι, Αρμένιοι και Έλληνες


Η πόλη ιδρύθηκε τον 6ο π.Χ. αιώνα από αποίκους προερχόμενους από τη Σάμο και ονομαζόταν Βισάνθη. Στην συνέχεια εγκαταστάθηκαν σε αυτή και Αθηναίοι άποικοι και λέγεται ότι από τον 4ο αιώνα π.Χ. “έκοβε” τα δικά της νομίσματα. Η πόλη πήρε τα ονόματα Βισάνθη, Ρησιστός, Ροσιστός, Ροδοστός, Ροντόστο, και κατά την βυζαντινή περίοδο έγινε γνωστή ως Ραιδεστός. Κατόπιν μετονομάστηκε σε Ρόντοστσουκ (Rodosçuk) μετά την κατάληψή της από τους Οθωμανούς κατά τη διάρκεια του 14ου αιώνα (στις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες η συγκεκριμένη ονομασία αποδιδόταν ως Ροντοστό). Μετά τον 18ο αιώνα η πόλη αναφερόταν από τους Οθωμανούς ως Τεκφούρ νταγ ή Τεκίρ νταγ, με βάση την τουρκική λέξη τεκφούρ, που σημαίνει ανίερος.

Η Ραιδεστός, το Tekirdağ στα τούρκικα, περίπου 135 χιλιόμετρα μακριά από την Κωνσταντινούπολη, είναι μία πόλη που γνώρισε μεγάλη εμπορική ανάπτυξη κυρίως λόγω της πολύ καλής γεωγραφικής της θέσης και άλλαξε πολλά χέρια μέσα στο πέρασμα των αιώνων μέχρι τελικά να ενταχθεί στην Τουρκία το 1922, με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Κατά τα λαμπρότερα χρόνια της βυζαντινής αυτοκρατορίας ο ελληνικός πολιτισμός άκμασε στη Ραιδεστό, ενώ στις αρχές του 19ου αιώνα στα κεντρικότερα σημεία της πόλης ορθώνονταν επιβλητικές, ορθόδοξες εκκλησίες, βυζαντινοί ναοί μοναδικής μεγαλοπρέπειας γεμάτοι σημαντικές αγιογραφίες και εντυπωσιακές τοιχογραφίες: ο μητροπολιτικός ναός της Παναγίας της Φανερωμένης, του ιερος ναός Αγίου Γεωργίου, ο ναός της Παναγίας της Ρευματοκράτειρας και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Μάλιστα, η Παναγία η Ρευματοκράτειρα βρισκόταν στο δυτικό τμήμα του «Φραγκομαχαλά» και ήταν η πολιούχος της πόλης. Σήμερα ο ναός δεν υπάρχει πια, αλλά το εικόνισμα της πολλοί πιστοί θεωρούν «θαυματουργού » μεταφέρθηκε στη Βασιλική Αχειροποιήτου στη Θεσσαλονίκη. Εξίσου σπουδαία και η πνευματική κίνηση της πόλης μέχρι και τις αρχές του περασμένου αιώνα, ο «Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος εν Ραιδεστώ» είχε ιδρυθεί το 1871 και λειτούργησε μέχρι το 1920. Πριν από την ανταλλαγή πληθυσμών το 1922 στη Ραιδεστό υπήρχαν και πολλά σημαντικά εκπαιδευτήρια όπως η «Θεοδωρίδειος Σχολή» αρρένων και το «Γεωργιάδειον Παρθεναγωγείον».

Ως Ραιδεστός ανέπτυξε αξιόλογο πολιτισμό, άκμασε ιδιαίτερα κατά τους βυζαντινούς χρόνους και έγινε έδρα του μητροπολίτη Ηρακλείας. Παράλληλα, ήταν γνωστή για τα σιδηρουργεία της (τα οποία βρίσκονταν κυρίως στον έλεγχο της αρμενικής κοινότητας) και το εμπόριο υφασμάτων. Στη σύγχρονη ιστορία άλλαξε διαδοχικά κυρίαρχους αρκετές φορές: κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, καταλήφθηκε το 1912 από τον βουλγαρικό στρατό, ωστόσο ανακατελήφθη από τους Τούρκους το επόμενο έτος. Το 1920, προσαρτήθηκε στην Ελλάδα με τη Συνθήκη των Σεβρών και υπήχθη στον νομό Ραιδεστού.

Θράκη

Κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Καταστροφής, το λιμάνι της Ραιδεστού αποδείχθηκε ιδιαίτερα σημαντικό. Χιλιάδες πρόσφυγες από τη Βιθυνία, την Προύσα και άλλες περιοχές της βόρειας Μικράς Ασίας κατευθύνονταν στο λιμάνι των Μουδανιών και από εκεί περνούσαν στο λιμάνι της Ραιδεστού με σχετική ευκολία. Υπολογίζεται ότι πάνω από 150.000 άνθρωποι βρήκαν προσωρινό καταφύγιο στη Ραιδεστό και από εκεί συνέχισαν το ταξίδι τους προς την ελεύθερη Ελλάδα. Στο λιμάνι των Μουδανιών και της Πανόρμου κατευθύνθηκε επίσης το Γ΄ Σώμα Στρατού, για να περάσει οργανωμένα στο λιμάνι της Ραιδεστού. Επιπλέον, κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου 1922, πολλές χιλιάδες ΑνατολικοΘρακιώτες διατάχθηκαν να εγκαταλείψουν τα πάντα και να φύγουν.Ο ελληνικός πληθυσμός της πόλης, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, μεταφέρθηκε στην Ελλάδα.

Στην πόλη γεννήθηκαν ο Μεγάλος Βεζίρης Μπεκρί Μουσταφά, ο Οθωμανός ποιητής Ναμίκ Κεμάλ, ο Έλληνας πολιτικός Φίλιππος Μανουηλίδης και ο σύγχρονος Τούρκος πανεπιστημιακός Ερχάν Ταμπάκογλου. Επιπλέον, εκεί πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Ούγγρος ευγενής και επαναστάτης Φραγκίσκος Ράκοζι. Σήμερα στη Ραιδεστό ζουν περίπου 140.000 κάτοικοι, με την πόλη να έχει ιδιαίτερα σημαντική θέση στην καρδιά των Τούρκων αφού είναι η γενέτειρα του εθνικού ποιητή της Τουρκίας, Ναμίκ Κεμάλ. Σήμερα συνεχίζει να γοητεύει τους επισκέπτες της, διατηρώντας τα παλιά αρχοντικά κτίρια, έχει σημαντική αμπελουργία και ως Γαστρονομικό σήμα-κατατεθέν της πόλης, είναι τα θρακιώτικα σουτζουκάκια που θα βρείτε παντού, άσχετα αν έχει αλλάξει απλά το όνομά τους. Γιατί η αλήθεια είναι πως, τόσους αιώνες συνύπαρξης στην ιστορία μας, δεν μπορεί να τους “γκρεμίσει” καμία “μεγάλη ιδέα”.

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ