Η Θέρμη αποτελεί σήμερα έναν από τους δήμους με τη μεγαλύτερη ανοικοδόμηση σε πανελλαδικό επίπεδο και με τους υπηκόους ξένων χωρών να αγοράζουν πανάκριβα σπίτια για την πολυπόθητη Golden Visa. Ωστόσο, αυτή είναι η μία όψη του δήμου. Στην άλλη πλευρά του νομίσματος βρίσκεται η Θέρμη ως αγροτικός δήμος, με ένα μεγάλο ποσοστό αγροτών που ασχολούνται με θερμοκηπιακές καλλιέργειες, σιτηρά, δημητριακά και κηπευτικά, αρκετούς κτηνοτρόφους σε περιοχές όπως η Περιστερά και φυσικά μελισσοκόμους.
Όλοι τους δίνουν αγώνα για την καθημερινή επιβίωση σε έναν κλάδο που παλεύει για την ύπαρξη του. Αυτοί οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, όπως και χιλιάδες συνάδελφοι τους από όλη την Ελλάδα, αναγκάστηκαν να βγουν στους δρόμους παλεύοντας για τη σωτηρία του κλάδου και για το δικαίωμα σε ασφαλή και αγνά τρόφιμα στο καθημερινό τραπέζι. Ας τους γνωρίσουμε λίγο καλύτερα.
Το «παράδοξο» των τιμών: Φτηνά στο χωράφι, ακριβά στο ράφι
Στα Βασιλικά σήμερα δραστηριοποιούνται τουλάχιστον 500 αγρότες, ενώ στον κάμπο της περιοχής καλλιεργούνται περίπου 15.000 στρέμματα με σιτηρά, όσπρια και κηπευτικά με ένα ποσοστό από αυτά να αποτελούν θερμοκηπιακές καλλιέργειες.
Από τα βασικά προϊόντα της περιοχής θεωρούνται τα κολοκύθια και οι ντομάτες και σε μικρότερο ποσοστό πιπεριές Φλωρίνης, αγγούρια και φυλλώδη λαχανικά, ενώ λίγο πιο κάτω η Αγία Παρασκευή είναι διάσημη για το σπανάκι που παράγει.
«Σήμερα στην Ελλάδα οι αγρότες αποτελούν το 8%, τη στιγμή που το 1990 αποτελούσαμε το 23% του πληθυσμού. Εξαφανίζεται ο πρωτογενής τομέας και αυτό είναι ότι χειρότερο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αντώνης Καραβασίλης, εκπρόσωπος του μπλόκου Βασιλικών και μέλος του δ.σ. του αγροτικού συνεταιρισμού Βασιλικών, αλλά και του συλλόγου ανατολικής Θεσσαλονίκης και προσθέτει: «Ένα βασικό αίτημα μας είναι να ληφθούν μέτρα, ώστε να έχουμε χαμηλό κόστος παραγωγής και να μπορούμε να πουλάμε φτηνά. Σήμερα, παρά το γεγονός ότι το κόστος είναι υψηλό, εμείς πάλι πουλάμε φτηνά, αλλά ο καταναλωτής αγοράζει ακριβά».
Όπως εξηγεί ο ίδιος η ντομάτα Βασιλικών πωλείται από τον παραγωγό στη λαχαναγορά προς 0,80 – 0,90 / κιλό και φτάνει στα σούπερ μάρκετ με 2 -2,5 ευρώ, η σγουρή σαλάτα πωλείται από τον παραγωγό στα 0,85 – 0,90 / κιλό και φτάνει στα σούπερ μάρκετ 2,50 – 3 ευρώ, ενώ το σέλινο μπορεί να φτάσει και με 3,50 ευρώ στον καταναλωτή, τη στιγμή που ο παραγωγός το πουλάει 0,30 – 0,50 λεπτά. Το ίδιο, φυσικά συμβαίνει και με όλα τα υπόλοιπα προϊόντα, με μεγάλους χαμένους τόσο τους παραγωγούς όσο και τους καταναλωτές.
Το πρόβλημα με τον ΕΛΓΑ
Παράλληλα, οι αγρότες θεωρούν σημαντικό να υπάρχουν δίκαιες και σταθερές τιμές σε όλα τα αγροτικά προϊόντα, να δοθεί τέλος στο φιάσκο με τους εργάτες γης, καθώς οι παραγωγοί δεν μπορούν να βρουν άτομα να δουλέψουν στα χωράφια, να αποσυρθεί το μέτρο για το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και φυσικά να διαλευκανθεί πλήρως το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που πρωτίστως πλήττει τον αγροτικό κόσμο.
Την ίδια ώρα οι αγρότες μπορεί να πληρώνουν κανονικά τον ΕΛΓΑ (Ελληνικός Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων), ωστόσο σε περίπτωση καταστροφών πολλές φορές δε ζητάνε καν αποζημιώσεις λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων.
Χαρακτηριστική η περίπτωση της τεράστιας καταστροφής σε καλλιέργειες κολοκυθιού (από αρρώστιες) το φετινό καλοκαίρι στα Βασιλικά, ωστόσο οι παραγωγοί αναγκάστηκαν να καταστρέψουν τις καλλιέργειες παρά να καταθέσουν αίτηση για αποζημίωση.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί οι αγρότες θα αναγκάζονταν να δεσμεύσουν τα χωράφια τους μέχρι να περάσει κλιμάκιο του ΕΛΓΑ για έλεγχο συνήθως μετά από… δύο μήνες. Έτσι αυτό που κάνουν συνήθως είναι να καταστρέφουν την καλλιέργεια για να μην περάσει η αρρώστια και στα υπόλοιπα χωράφια ή θερμοκήπια και καταστραφούν ολοκληρωτικά.
Τι ζητούν οι αγρότες της Θέρμης
Μέτρα και κίνητρα που θα ενισχύσουν την παραγωγική δραστηριότητα και θα τους επιτρέψουν να συνεχίζουν να ασκούν το συγκεκριμένο επάγγελμα με αξιοπρέπεια και προοπτική ζητούν και οι αγρότες, που ασχολούνται με σιτηρά και δημητριακά.
«Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ σημαδεύει έναν ολόκληρο κλάδο που αυτή τη στιγμή αργοπεθαίνει. Θέλουμε περισσότερο από ποτέ δίκαιη χορήγηση ενισχύσεων, στους πραγματικούς παραγωγούς βάσει πραγματικών πωλήσεων και τονάζ και φυσικά θέλουμε η πολιτεία να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της», υπογραμμίζει ο πρόεδρος του αγροτικού συλλόγου Τριλόφου, Δημήτρης Τσιλιάς και προσθέτει: «Εξίσου βασικό είναι να αντιμετωπιστεί το αυξημένο κόστος παραγωγής. Λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά και πετρέλαιο όλα αυξάνονται συνεχώς. Εμείς, όμως, πουλάμε πολύ χαμηλά τα προϊόντα μας και αυτό δεν είναι δίκαιο. Σκεφτείτε ότι οι παραγωγοί πουλάμε το σιτάρι με 0,19 λεπτά / κιλό, αλλά η τιμή στο ράφι είναι πολύ υψηλότερη». Αξίζει να σημειωθεί ότι στον Τρίλοφο καλλιεργείται σήμερα εξαιρετικής ποιότητας κριθάρι και σιτάρι, ενώ τα τελευταία χρόνια αρκετοί παραγωγοί έχουν στραφεί και στα όσπρια.
Έλεγχοι: Γιατί οι παραγωγοί μένουν χωρίς αποζημιώσεις
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του αγροτικού συνεταιρισμού Αγίου Αντωνίου Θέρμης, Δημήτρης Καλαϊτζίδης αναφέρεται σε ένα μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν με την καλλιέργεια τριφυλλιού.
«Το τελευταίο διάστημα με τις βροχές τα χωράφια γέμισαν χόρτα και κατά τη διάρκεια της καταγραφής που γίνεται από το κράτος με δορυφόρο το τριφύλλι δεν ξεχωρίζει από τα χόρτα που έχουν το ίδιο ύψος. Έτσι μας λένε ότι σε όσα χωράφια δε φαίνεται το τριφύλλι θα θεωρηθεί ότι δεν υπάρχει καλλιέργεια και αυτό σημαίνει ότι δεν θα πάρουμε την ενίσχυση. Είναι ανήκουστο. Ζητάμε στις περιπτώσεις αυτές η αρμόδια υπηρεσία να στέλνει γεωπόνους και να μας ελέγχουν. Δεν γίνεται έλεγχος από το γραφείο. Εάν έρθουν και διαπιστώσουν ότι δεν έχουμε παραγωγή τότε να χάσουμε και τις επιδοτήσεις και όλα. Ξεκάθαρα πράγματα», επισημαίνει ο κ. Καλαϊτζίδης.
Ο ίδιος εξηγεί πως στον Άγιο Αντώνιο το 70% του χωριού είναι αγρότες και κτηνοτρόφοι. «Εδώ καλλιεργούμε κυρίως σιτηρά και τριφύλλι και σε μικρότερο ποσοστό όσπρια και κηπευτικά. Επίσης, υπάρχουν και 5-6 οικογένειες κτηνοτρόφων», προσθέτει.
Κτηνοτροφία σε κρίση: Δραματική μείωση του ζωικού κεφαλαίου
Εξίσου, αποκαρδιωτική είναι η κατάσταση και στον κλάδο της κτηνοτροφίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι το 2024 στα Βασιλικά καταγράφηκαν περίπου 3.500 αιγοπρόβατα, ενώ υπάρχουν μόλις 7 με 8 οικογένειες που ασχολούνται με την κτηνοτροφία, ενώ το 1971 υπήρχαν στη συγκεκριμένη κοινότητα περισσότερα από 20.000 αιγοπρόβατα. Ανάλογη η κατάσταση και στην Περιστερά, ένα κτηνοτροφικό χωριό, στο οποίο σήμερα υπάρχουν περίπου 15 οικογένειες κτηνοτρόφων με 10.000 – 12.000 ζώα, ενώ πριν από 7-8 χρόνια με την κτηνοτροφία ασχολούνταν οι διπλάσιες οικογένειες.
Οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι εξηγούν πως ακόμη και αυτοί δεν ξέρουν για πόσα χρόνια ακόμη θα κάνουν τη συγκεκριμένη δουλειά γιατί πουλάνε φτηνά το γάλα, αγοράζουν ακριβά τις ζωοτροφές και φέτος επλήγησαν σημαντικά από την ευλογιά. Ενδεικτικά αναφέρουν ότι το κατσικίσιο γάλα μπορεί να πουληθεί από αυτούς μέχρι και 90 λεπτά / λίτρο, αλλά μέχρι να φτάσει στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ η τιμή του είναι τριπλάσια και τετραπλάσια, ενώ στη φέτα και τα κασέρια οι τιμές έχουν πλέον ξεφύγει.
Όλοι οι κτηνοτρόφοι της περιοχής ζητούν άμεση αποζημίωση σε όσους έχασαν τα κοπάδια τους λόγω της ευλογιάς, καταβολή αποζημίωσης ζωοτροφών από τον υποχρεωτικό εγκλεισμό των ζώων και αντικατάσταση του ζωικού κεφαλαίου, ενώ θεωρούν ζωτικής σημασίας τον εμβολιασμό των κοπαδιών κατά της ευλογιάς. Την ίδια ώρα οι μελισσοκόμοι ζητούν και αυτοί ενίσχυση για τη μείωση παραγωγής μελιού λόγω της κλιματικής αλλαγής, αλλά και έλεγχο των εισαγωγών από τρίτες χώρες για να μπει τέλος στα νοθευμένα και να ξέρουμε τι προϊόν φτάνει στο τραπέζι.
