Γιατί το παιδί δυσκολεύεται στη μάθηση; ΔΥΣκολία στις ΛΕΞΕΙΣ είναι η ΔΥΣΛΕΞΙΑ: Μέρος 2

Το 1963, ο ψυχολόγος Samuel Kirk εκφώνησε μια ομιλία σε ένα εκπαιδευτικό συνέδριο στην Αμερική και ήταν ο πρώτος που περιέγραψε αναλυτικά τον όρο «μαθησιακή δυσκολία». Οι απόψεις αυτές του Kirk και άλλων ειδικών έθεσαν τις βάσεις για την ψήφιση νόμων, που απαιτούσαν από τα σχολεία να παρέχουν βοήθεια σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και να παράσχουν εκπαίδευση σε δασκάλους.
Οι μαθησιακές δυσκολίες σύμφωνα με τους ειδικούς, διακρίνονται σε ειδικές ή γενικές διαταραχές μάθησης. Οι ειδικές μαθησιακές διαταραχές παρουσιάζουν:

• Μία ομάδα δυσκολιών μάθησης, παρά μεμονωμένα συμπτώματα.
• Δεν παρατηρείται αισθητηριακή, νοητική, συναισθηματική ή άλλη σωματική βλάβη.
• Διαπιστώθηκε ότι υπάρχει ένα νευροφυσιολογικό υπόβαθρο που προδιαθέτει την εμφάνιση των ειδικών μαθησιακών διαταραχών
• Ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων βρέθηκε ότι παρουσιάζει άτυπο εντοπισμό των εγκεφαλικών κέντρων που είναι υπεύθυνα για την γραφή και την ανάγνωση.
• Πιθανολογείται ένας άτυπος κληρονομικός χαρακτήρας καθώς παρόμοιες δυσκολίες παρατηρούνται και σε επόμενες γενιές της ίδιας οικογένειας.
• Η αρχιτεκτονική της εγκεφαλικής καλωδίωσης είναι απόλυτα φυσιολογική, αλλά διαφορετική από αυτή των ατόμων που διαβάζουν και γράφουν χωρίς συγκεκριμένες δυσκολίες.
  Οι ειδικές μαθησιακές διαταραχές παρεμποδίζουν σημαντικά την σχολική επίδοση και τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής που απαιτούν ανάλογες δεξιότητες. Τα συμπτώματά τους μπορεί να ακολουθούν το παιδί στην εξελικτική του πορεία και αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα δεν εξαφανίζονται με το πέρασμα του χρόνου.

Κυριότερες Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

• Η πιο γνωστή ειδική διαταραχή μάθησης είναι η Δυσλεξία ή αλλιώς Διαταραχή της Ανάγνωσης. Η ακρίβεια και η κατανόηση της ανάγνωσης είναι σημαντικά κατώτερη της αναμενόμενης για την ηλικία παρότι ο δείκτης νοημοσύνης του ατόμου είναι φυσιολογικός. Το άτομο έχει δυσκολίες να αναγνωρίσει συλλαβές, λέξεις, προτάσεις ή παραγράφους.
• Διαταραχή των Μαθηματικών ή Δυσαριθμία – μαθηματική δυσκολία που εμποδίζει την ικανότητα του ατόμου να λύνει μαθηματικά προβλήματα ή να εμπεδώνει μαθηματικές έννοιες.
• Διαταραχή της Γραπτής Έκφρασης ή Δυσγραφία –το άτομο δυσκολεύεται να σχηματίσει γράμματα, να γράψει σε προκαθορισμένο χώρο ή να εκθέσει γραπτά τις ιδέες του.
• Μαθησιακή Διαταραχή μη Προσδιοριζόμενη Αλλιώς: η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει προβλήματα και στις τρεις περιοχές (ανάγνωση, μαθηματικά, γραπτή έκφραση).

Σημάδια μαθησιακής δυσκολίας
Αρχικά μπορεί να εμφανίζεται ο συνδυασμός των παρακάτω σημείων:

• Έλλειψη αίσθησης των ήχων και σωστής σειράς τους σε λέξεις
• Αδυναμία να βρεθούν ομοιοκαταληξίες και τοποθέτησης των συλλαβών σε σειρά.
• Δυσκολία αντίληψης, έκφρασης.
• Αποπροσανατολισμός κατεύθυνσης στο χώρο ή στον χρόνο (δεξί-αριστερό, πάνω-κάτω, νωρίς-αργά, χθες-αύριο)
• Δυσκολία ανάγνωσης, κατανόησης κειμένου, ορθογραφίας, πλευρίωσης, καλλιγραφίας, γραπτής έκφρασης.
• Αντιστροφή της φοράς των γραμμάτων (ε-3), αντιμετάθεση φθόγγων, αριθμών (Γιώγρος αντί Γιώργος, 21 αντί 12), ελλείψεις (γαγά αντί γιαγιά).
• Δυσκολία στα μαθηματικά.
  Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες
  στο Γυμνάσιο και Λύκειο

Ανάγνωση

• Αργή ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάγνωσης.
• Δυσκολία στην ανάγνωση άγνωστων λέξεων, συχνά μαντεύει επειδή δεν μπορεί να διαβάσει.
• Δεν φαίνεται να έχει στρατηγική για την ανάγνωση νέων λέξεων.
• Αποφεύγει να διαβάζει δυνατά.

Ομιλία

• Αναζητά μια συγκεκριμένη λέξη και δεν μπορεί να ορίσει ένα αντικείμενο, απλά το περιγράφει.
• Κάνει συχνές παύσεις, διστάζει ή/και χρησιμοποιεί πολλά “χμ”.
• Συγχέει λέξεις που ακούγονται παρόμοια, π.χ. «Ήφαιστος» για «ηφαίστειο».
• Λανθασμένη προφορά μακρών, άγνωστων ή περίπλοκων λέξεων.
• Χρειάζεται επιπλέον χρόνο για να απαντήσει σε ερωτήσεις.

Σχολείο και Ζωή

• Δυσκολεύεται στην απομνημόνευση ημερομηνιών, ονομάτων, αριθμών κ.α.
• Δεν καταφέρνει να τελειώσει έγκαιρα τις εξετάσεις.
• Εξαιρετική δυσκολία στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας.
• Ορθογραφικά λάθη.
• Δύσκολα αναγνώσιμος γραφικός χαρακτήρας ή ακατάστατο χειρόγραφο.
• Η αυτοεκτίμηση μπορεί να είναι χαμηλή και αυτό δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό.

Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες & δυνατά σημεία

• Άριστες δεξιότητες σκέψης: στην αντίληψη εννοιών, στο συλλογισμό, στη φαντασία, στην αφαιρετική ικανότητα.
• Μάθηση που επιτυγχάνεται καλύτερα μέσω του νοήματος της ανάλυσης, παρά με την απομνημόνευση.
• Δυνατότητα αντίληψης της «μεγάλης εικόνας».
• Υψηλό επίπεδο κατανόησης όταν του διαβάζουν κάτι.
• Κατανόηση λέξεων σε ορισμένες περιοχές ενδιαφέροντος. Εξελιγμένο λεξιλόγιο ακρόασης.
• Αριστεία σε τομείς που δεν εξαρτώνται από την ανάγνωση.

(πηγές: dyslexia.yale.edu/dyslexia/what-is-dyslexia/, www.bdadyslexia.org.uk/dyslexia, www.crossrivertherapy.com/research/dyslexia-statistics)