Δευτέρα, 15 Απριλίου, 2024

Καρναβάλι Βασιλικών: Με ιστορία που ξεπερνάει τις 5 δεκαετίες!

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τα πρώτα άρματα, η σάτιρα και το ξεφάντωμα μιας ολόκληρης κοινότητας

Το καρναβάλι των Βασιλικών έχει μία ιστορία που ξεπερνάει τις πέντε δεκαετίες ζωής και αποτελεί σίγουρα την απόλυτη καρναβαλική εμπειρία στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Θεσσαλονίκης, ενώ συγκαταλέγεται σε ένα από τα πιο γνωστά καρναβάλια της Κεντρικής Μακεδονίας.

Με παρέλαση αρμάτων και μπόλικη σάτιρα το καρναβάλι των Βασιλικών ξεκίνησε δειλά δειλά να κάνει την εμφάνιση του από το 1969 και μετά. Ωστόσο, το ξεφάντωμα με παρέες καρναβαλιστών άρχισε να εμφανίζεται περίπου από το 1950, σύμφωνα με μαρτυρίες που έχει συγκεντρώσει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φίλων Καρναβαλιού Βασιλικών.

karnavali.istoria10

Το καρναβάλι «γεννιέται» το 1969

Η πρώτη επίσημη παρέλαση αρμάτων του καρναβαλιού Βασιλικών πραγματοποιήθηκε το 1969 με συμμετοχή και της τοπικής κοινότητας. Η ανεπίσημη, όμως, ιστορία ξεκινάει από πολύ πιο πριν, εκεί γύρω στο 1950 – 1960, όταν παρέες καλούσαν ορχήστρες στα Βασιλικά και ξεκινούσαν το γλέντι και το ξεφάντωμα από το Σάββατο, πριν την Κυριακή της Τυρινής. Την Καθαρά Δευτέρα όλο το χωριό μαζευόταν στην όχθη του Ανθεμούντα (εκεί που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία των Κωνσταντίνου και Ελένης) και στηνόταν ένα τρικούβερτο γλέντι. 

Όταν άρχισαν να κάνουν την εμφάνιση τους τα πρώτα άρματα το καρναβάλι των Βασιλικών έσπασε τα στενά όρια της περιοχής και άρχισε να συγκεντρώνει κόσμο από όλη τη Θεσσαλονίκη. Κάθε παρέα έφτιαχνε το δικό της άρμα και ήταν πλέον θέμα… τιμής κάθε χρονιά να γίνεται και κάτι καλύτερο. Τα άρματα πλήθαιναν και η παρέλαση μεγάλωνε κατακλύζοντας τους δρόμους των Βασιλικών, ενώ όλο και μεγαλύτερος αριθμός κατοίκων συμμετείχε ενεργά.

«Από το 1970 και μετά δημιουργήθηκε μία Επιτροπή Καρναβαλιού και πλέον άρχισε η κοινότητα και αργότερα ο δήμος να αποκτούν ενεργό ρόλο. Από το 2017 και μετά τη θέση της Επιτροπής πήρε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φίλων Καρναβαλιού Βασιλικών», εξηγεί ο Ευρυπίδης Σαράντου, εκπρόσωπος του Πολιτιστικού Συλλόγου.

karnavali.istoria8

Η σάτιρα και η… Άνοιξη

Όπως αναφέρει ο ίδιος κάθε χρόνος που περνούσε τα άρματα γίνονταν όλο και καλύτερα, πιο επαγγελματικά, ενώ οι παρέες συναγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποια θα δημιουργήσει το πιο εντυπωσιακό άρμα. Αυτό, όπως ήταν αναμενόμενο, είχε ως αποτέλεσμα τα άρματα να γίνονται θεαματικά και σιγά σιγά η παρέλαση να μεγαλώνει. «Το καρναβάλι των Βασιλικών εμπνέεται από θέματα της επικαιρότητας τόσο από την περιοχή μας όσο και από τη χώρα γενικότερα, τα οποία προσπαθούμε να σατιρίζουμε. Ίσως γι΄ αυτό ο κόσμος το αγαπάει τόσο πολύ, γιατί σκορπίζουμε γέλιο», τονίζει ο κ. Σαράντου.

Έτσι κατά καιρούς έχουν υπάρξει άρματα που σατιρίζουν την οικονομική κατάσταση, αλλά και τις θεαματικές αποδράσεις από τις φυλακές της χώρας, όπως και άρματα ιδιαίτερα εντυπωσιακά με γορίλες, γοργόνες, διαστημόπλοια και αεροπλάνα, πολυκατοικίες και ιππότες ή ένα τεράστιο δούρειο ίππο. Φυσικά κάθε χρονιά έχει και το δικό της βασιλιά καρνάβαλο, ο οποίος στο τέλος παραδίδεται στις φλόγες. Μόνο ένα πράγμα δεν αλλάζει ποτέ και αυτό είναι το πρώτο άρμα, με το οποίο ανοίγει η παρέλαση.

karnavali.istoria1

«Το πρώτο άρμα μας είναι πάντα η Άνοιξη, είναι συμβολικό. Μάλιστα, για το συγκεκριμένο άρμα η προετοιμασία ξεκινάει μήνες πριν και όλα γίνονται σύμφωνα με ένα αυστηρό πρόγραμμα. Αρχικά σπέρνουμε γκαζόν και αργότερα λουλούδια κα περιμένουμε να φυτρώσουν, για να στολιστεί το άρμα, το οποίο πρέπει να είναι καταπράσινο. Πάντα όλα είχαν να κάνουν με το μεράκι του κόσμου και την αγάπη για τη γιορτή αυτή», προσθέτει χαρακτηριστικά ο κ. Σαράντου.

karnavali.istoria4

Με εμπειρία από Πάτρα, Ξάνθη & Μοσχάτο

Κατά τη διάρκεια των ετών κάποιοι Βασιλικιώτες έτυχε να δουλέψουν και σε μεγαλύτερα καρναβάλια όπως της Πάτρας ή της Ξάνθης και του Μοσχάτου, οπότε στη συνέχεια έφεραν την εμπειρία αυτή στον τόπο τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Αθανάσιου Καραβασίλη, ο οποίος για χρόνια πρωτοστατούσε στις κατασκευές αρμάτων, ενώ συμμετείχε με ένα άρμα – ελικόπτερο και στην πρώτη παρέλαση του 1969, όπως επίσης και του γνωστού street artist Ap Set (με καταγωγή από τα Βασιλικά), ο οποίος φέτος συνέβαλε με δικές του δημιουργίες για το διάκοσμο της περιοχής. Πρόκειται για κομμάτια ξύλου θαλάσσης, το οποίο ο ίδιος έκοψε, σχεδίασε  και ζωγράφισε δημιουργώντας υπέροχες καρναβαλικές μάσκες.

karnavali.istoria5

«Πολλοί είναι και αυτοί που με τεράστια προσωπική προσπάθεια, έχουν βάλει το λιθαράκι τους για να γίνει ξακουστό το καρναβάλι Βασιλικών. «Ενδεικτικά αναφέρω ότι ο  παλιός δήμαρχος Στέλιος Πιπινίκας ήταν από αυτούς που συνέβαλαν σημαντικά στη δημιουργία παρελάσεων με άρματα, ενώ μεγάλη ήταν, επίσης, η συμβολή του Δημήτρη Κουτσμανή, ο οποίος επί χρόνια κατασκεύαζε μόνος του άρματα με παλιά στρατιωτικά αεροπλάνα. Ήταν εκπληκτικές δουλειές. Μάλιστα, έβαζε και ο ίδιος στρατιωτική στολή και συμμετείχε στην παρέλαση», ανέφερε ο Ευριπίδης Σαράντου.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στο χώρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Φίλων Καρναβαλιού Βασιλικών υπάρχει τεράστιο φωτογραφικό αρχείο με καρναβαλικές παρελάσεις των προηγούμενων δεκαετιών, το οποίο είναι επισκέψιμο. «Επόμενος στόχος μας είναι να βρούμε ένα χώρο που θα μετατρέψουμε σε αποθήκη – εργαστήριο, ώστε να μπορούμε να φτιάχνουμε σταδιακά τα άρματα και να τα αποθηκεύουμε εκεί», λέει χαρακτηριστικά.

karnavali.istoria2

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ