Δευτέρα, 15 Απριλίου, 2024

Κάτω Σχολάρι: Μία νέα πατρίδα για Θρακιώτες, Μικρασιάτες και Πόντιους!

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Συνέντευξη: Ελένη Ράλλη – Τσανούκα, συγγραφέας του βιβλίου «Κάτω Σχολάρι, το παλιό Ανταλί»

Το Κάτω Σχολάρι (παλιό Ανταλί) είναι η νέα πατρίδα που δημιούργησαν από το μηδέν ξεριζωμένοι Θρακιώτες, Μικρασιάτες και Πόντιοι. Σε αυτό το μέρος στέγασαν τις οικογένειες και τα όνειρα τους, έφτιαξαν έναν τόπο για να ριζώσουν και προσπάθησαν να αφήσουν πίσω τους τη φρίκη που έζησαν.

«Η περιοχή αυτή αρχικά κατοικούνταν από Τούρκους και ονομαζόταν Ανταλί. Αντά στα τούρκικα σημαίνει νησί, ενώ η κατάληξη «λι» μπαίνει σε πολλά τοπωνύμια. Το Ανταλί, μεταφράζεται ως νησότοπος και προσωπικά υποθέτω πως οι Τούρκοι ονόμασαν έτσι την περιοχή επειδή το χωριό είναι χτισμένο πάνω σε ένα μικρό λόφο και περιβάλλεται από ρέματα», εξηγεί η Ελένη Ράλλη – Τσανούκα, κάτοικος της περιοχής και συνταξιούχος φιλόλογος. Η ίδια είναι και συγγραφέας του βιβλίου «Κάτω Σχολάρι, το παλιό Ανταλί» για το οποίο συγκέντρωσε πλήθος στοιχείων και μαρτυρίες, που σχετίζονται με την ιστορία του τόπου.

sxolari.foto14

Οι πρώτες οικογένειες

Σύμφωνα με την κ. Ράλλη το 1862 στην περιοχή υπήρχαν 51 μικρά τούρκικα σπίτια, το 1900 καταγράφονται 470 κάτοικοι, ενώ το 1913 μειώθηκαν στους 190 γιατί άρχισαν σιγά σιγά να φεύγουν οι Τούρκοι.

«Το 1914 φτάνουν στην περιοχή αυτή συνολικά 40 οικογένειες Ελλήνων από το Σχολάρι της Ανατολικής Θράκης (Ισικλάρ) και εγκαθίστανται όπου βρουν. Συνυπήρξαν με τους Τούρκους μέχρι το 1920, αλλά μετά την υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών οι Έλληνες επέστρεψαν και πάλι στην Ανατολική Θράκη», αναφέρει η ίδια.  

Από τα στοιχεία, που έχει στην κατοχή της η κ. Ράλλη προκύπτει πως το Σεπτέμβριο του 1922, αφού έχει ξεκινήσει ο διωγμός, φτάνουν στο Ανταλί (Κάτω Σχολάρι) επτά οικογένειες Μικρασιατών, οι οποίοι από τα τούρκικα παράλια είχαν περάσει αρχικά στη Μυτιλήνη.

sxolari.foto17

Οι Θρακιώτες έφτασαν με τα κοπάδια τους

«Το χειμώνα του 1922 φτάνουν 112 οικογένειες από το Σχολάρι της Ανατολικής Θράκης. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται και οι Έλληνες που είχαν ξαναέρθει πριν μερικά χρόνια στην Ελλάδα, αλλά επέστρεψαν στην Ανατολική  Θράκη μετά τη συνθήκη των Σεβρών. Το χειμώνα του 1923 φτάνουν στο Ανταλί και 70 οικογένειες Ποντίων, οι οποίοι είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Μάλιστα, η κ. Ράλλη τονίζει πως «οι Σχολαριώτες ήρθαν από την Ανατολική Θράκη στο Ανταλί περπατώντας, ενώ είχαν μαζί τους και τα κοπάδια τους. Έτσι βρίσκονταν σε λίγο καλύτερη κατάσταση γιατί είχαν γάλα, κρέας και μαλλί για τα ρούχα τους και προσπαθούσαν να βοηθήσουν όσους μπορούσαν. Την περίοδο εκείνη έφυγαν και οι τελευταίοι Τούρκοι από την περιοχή», προσθέτει η ίδια. Το χωριό εξακολουθεί να ονομάζεται Ανταλί, αλλά στις 31 Αυγούστου του 1926 μετονομάζεται πλέον σε Κάτω Σχολάρι.

sxolari.foto19

«Ριζώνουν» στη νέα πατρίδα

«Ήταν όλοι τους πολύ ταλαιπωρημένοι άνθρωποι και ο τόπος εδώ δεν είχε να τους προσφέρει πολλά, έπρεπε όλα να γίνουν από την αρχή. Ακόμη και το νερό αναγκάζονταν να το φέρνουν από μία ρεματιά που βρισκόταν στα 2 χιλιόμετρα από το χωριό, γιατί όσα πηγάδια είχε πιο κοντά είχαν γλυφό νερό», εξηγεί η κ. Ράλλη και συνεχίζει: «Είμαστε υποχρεωμένοι να σεβόμαστε και να τιμούμε αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι έχτισαν μια πατρίδα από την αρχή. Έφτιαξαν σπίτια, δρόμους και σχολείο, όλα με τα χέρια τους».

Η ίδια τονίζει πως τα στοιχεία που συγκέντρωσε κατά τη διάρκεια της έρευνας της είναι συγκλονιστικά: Θάνατοι, ταλαιπωρία, πείνα. «Κανείς μας δεν μπορεί να αντιληφθεί τα όσα έζησαν. Ήταν, όμως, αποφασισμένοι να ξαναδημιουργήσουν τα πάντα. Έτσι, το χειμώνα του 1922 – 1923 λειτούργησε το δημοτικό σχολείο με περισσότερα από 50  παιδιά. Ήταν από τα πρώτα πράγματα που έφτιαξαν μετατρέποντας ένα τζαμί, που υπήρχε στο κέντρο του χωριού σε σχολείο, ενώ το 1936 άρχισαν να χτίζουν το νέο σχολείο», επισημαίνει η κ. Ράλλη.

sxolari.foto25

Συγχρόνως, μετέτρεψαν έναν παλιό αχυρώνα σε εκκλησία. Εκεί συγκέντρωσαν εικόνες και όσα ιερά σκεύη είχαν φέρει μαζί τους από τις πατρίδες τους. Τέλος, το 1944 πήραν υλικά που άφησαν πίσω τους οι Γερμανοί και ολοκλήρωσαν το χτίσιμο του σχολείου, της εκκλησίας, ενώ έφτιαξαν και κάποια σπίτια.

sxolari.foto35
Book Antali

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ